Daj dziecku normalnie żyć – a Ty wiesz co to FAS?

Daj dziecku normalnie żyć – a Ty wiesz co to FAS?

9 września 2021 Wyłączone przez naczelny
Podziel się z innymi:

9 września o godz. 9.09 obchodzimy Światowy Dzień FAS. FAS to anglojęzyczny skrót (Fetal Alcohol Syndrome) nazwy zaburzeń w rozwoju występujących u dzieci matek pijących alkohol w ciąży – Płodowy Zespół Alkoholowy

Co oznaczają 9.09 9:09?

Reklamy
Reklamy

9 to symbol ciąży. Ustanowienie takiego dnia ma na celu uwrażliwienie społeczeństwa na konsekwencje związane ze spożywaniem alkoholu w ciąży. Z taką ideą wystąpili rodzice niepełnosprawnych dzieci z Płodowym Zespołem Alkoholowym, aby zwrócić uwagę na problem FAS na świecie. Pierwszy Międzynarodowy Dzień FAS odbył się 9 września 1999 roku o godz. 9.09 w Auckland w Nowej Zelandii.

Szereg badań ujawniło fakt, że alkohol spożyty przez matkę szybko przenika z jej krwioobiegu przez łożysko, które nie pełni w tym przypadku bariery ochronnej dla płodu i dostaje się do wszystkich narządów, ze szczególną predylekcją do układu nerwowego. Nie ma prostej zależności występowania cech zespołu do dawki spożytej przez matkę. Istotny jest również okres ciąży, w którym następuje konsumpcja i częstość spożycia alkoholu. FAS lub poalkoholowe zaburzenia neurorozwojowe występują u kobiet pijących już niewielką ilość alkoholu. Nie ma bezpiecznej ilości spożycia napojów procentowych podczas ciąży.

Znaczne spożywanie alkoholu w ciąży może prowadzić do spontanicznych poronień, obumarcia płodu lub do odklejenia łożyska, zwiększając tym samym odsetek umieralności okołoporodowej. Alkohol wpływa na transfer aminokwasów przez łożysko do płodu, co może zmniejszyć syntezę białek płodu i opóźniać wzrost I rozwój ogólny płodu, zwłaszcza jeśli ma miejsce w I trymestrze ciąży. Zaburzenia obejmują wówczas zarówno twarzoczaszkę jak i rozwój umysłowy i psychomotoryczny.

Skutki fizyczne i neurologiczne

Do rozpoznania stopnia ciężkości wrodzonych zaburzeń poalkoholowych FAS  stworzono specjalne systemy diagnostyczne oparte na cechach morfologicznych jak również zaburzeniach i deficytach w rozwoju neurologicznym, stwierdzanych u dzieci. Te morfologiczne są dość proste i obejmują znaczny deficyt masy ciała i wzrostu płodu, dysmorfię twarzy w postaci małoocza i wąskiej szpary powiekowej, słabo wykształconej rynienki wargowej, wąskiej wargi górnej i małej żuchwy. Nieco trudniej jest rozpoznać i sklasyfikować zaburzenia neurologiczne w postaci drażliwości noworodka, nadaktywności dziecięcej i opóźnienia rozwoju psychoruchowego oraz upośledzenia umysłowego – od łagodnego do umiarkowanego.

Zespół FAS może również wystąpić w postaci częściowej lub atypowej, bez charakterystycznych zmian morfotycznych twarzoczaszki i dotyczyć przede wszystkim zmian w rozwoju neurologicznym dziecka. W tych przypadkach diagnostyka jest bardzo problematyczna bowiem informacje na temat spożywania alkoholu w ciąży, jako kryterium diagnostycznego, są przez kobiety przekazywanie bardzo niechętnie lub co gorsza całkowicie wypierane. Trzeba również wspomnieć, że pourodzeniowa konsumpcja alkoholu przez matki karmiące piersią skutkuje również gorszym rozwojem ruchowym u dzieci w wieku 1 roku.

Zaburzenia w zakresie centralnego systemu nerwowego mogą mieć charakter strukturalny, neurologiczny lub funkcjonalny. Te strukturalne relatywnie najłatwiejsze w rozpoznaniu to małogłowie, lub stwierdzany badaniami neuroobrazowymi, przy wykorzystaniu tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego, niedorozwój ciała modzelowatego, hipokampa czy móżdżku.

Zaburzenia neurologiczne  mogą dotyczyć centralnego, obwodowego oraz autonomicznego układu nerwowego. Obejmują objawy poważne jak drgawki – padaczkę, lub dyskretniejsze jak zaburzenia motoryki, neurosensoryczne zaburzenia słuchu, niezborny chód, niezgrabne ruchy, słabą koordynację wzrokowo-ruchową dotycząca ręki. Inne łagodne objawy stwierdzane bywają w dopiero w badaniu wykonanym przez neurologa i neuropsychologa.

Zaburzenia funkcjonalne to deficyty – niedobory, opóźnienia lub inne nieprawidłowości np.: brak konkretnych umiejętności w danym okresie rozwoju.

I w tym przypadku trzeba posłużyć się ustalonymi kryteriami międzynarodowymi ocenianymi według standaryzowanych testów. Obejmują one 10 najbardziej typowych funkcji mózgu jak: osiąganie postępu, zdolności adaptacyjne, uwaga, poznanie, zdolności wykonawcze, poziom rozwoju języka, pamięć, umiejętności motoryczne, integracja sensoryczna, łagodne zaburzenia neurologiczne, nieprawidłowe zachowania społeczne. Są one stwierdzane stopniowo z wiekiem dziecka i stanowią zarówno problem wychowawczy dla najbliższych w rodzinie jak również w kontaktach rówieśniczych w żłobkach, przedszkolach czy w szkole.

Zaburzenia te mogą pojawiać się lub nasilać z wiekiem manifestując się:

•      ADHD, depresją lub innymi chorobami umysłowymi w 90%

•      Przerwaniem edukacji szkolnej w 60%

•      Problemami z prawem w 60%

•      Koniecznością zamknięcia w oddziałach leczenia psychiatrycznego, odwykowego, uwięzieniem z powodu kolizji z prawem w 50%

•      Nieprawidłowym zachowaniem seksualnym w 50%

•       Nadużywaniem alkoholu, narkotyków w 35%.

•      Uzależnieniem do pomocy zewnętrznej: rodzinnej, społecznej, instytucjonalnej w 80% powyżej 21 roku życia

•      Problemami z pracą – koniecznym stałym nadzorem, treningiem, kłopotami z utrzymaniem pracy, co skutkuje bezrobociem w 80% powyżej 21 roku życia

Dlatego ogromnie ważna jest umiejętność wychwycenia tych zaburzeń i nieprawidłowości na jak najwcześniejszym etapie i łagodzenie wczesnymi działaniami interwencyjnymi i odpowiednim wspomaganiem.

Diagnostyka

Nie ma specyficznych badań wykrywających FAS w ciąży. Obserwowano stopniowe obniżanie się α-fetoproteiny, białka produkowanego w wątrobie płodu, którego synteza zmniejsza się radykalnie w wątrobie uszkodzonej przez alkohol. Najlepszym markerem wykrycia spożywania alkoholu jest wzrost poziomu osoczowej gammaglutamylotransferazy u ciężarnej. Badań tych jednakże nie wykonuje się rutynowo. Wykonywane natomiast regularne badania ultrasonograficzne nie są na tyle specyficzne aby mogły mieć znaczenie diagnostyczne.

Jak się ocenia na podstawie badań populacyjnych ok 2% – 5% ludzi w USA i Europie ma objawy ze spektrum FASD (fetal alcohol spectrum disorder – spectrum zaburzeń płodu związane z ekspozycją na alkohol). FAS – płodowy zespół poalkoholowy obserwuje się u ok 0,2-9 noworodków na 1000 urodzeń. Badanie amerykańskie oszacowały koszty postępowania z chorym z FAS na ok 2 000 000 $ w trakcie jego życia.

Podsumowując! Zapamiętaj, że:
1. Wpływ alkoholu na ciążę: alkohol to substancja, która z łatwością przedostaje się przez łożysko do płodu. Wpływa on na rozwój płodu, uszkadza mózg i hamuje prawidłowy wzrost dziecka. W przypadku dużych ilości, alkohol w ciąży może doprowadzić do śmierci płodu.

2. Zespół Alkoholowy płodu jest nieuleczalny. Dlatego warto zastanowić się, czy alkohol w ciąży jest naprawdę niezbędny kobiecie. Syndrom FAS na pewno nie pojawi się, jeśli kobieta nie spożywała alkoholu w czasie ciąży.
3. Oprócz objawów bezpośrednio związanych z uszkodzeniem mózgu dziecka. Zespół Alkoholowy powoduje także pojawienie się tzw. „zaburzeń wtórnych” u dziecka. Są to objawy pośrednio wynikające ze zniszczeń mózgu, są to między innymi: problemy w szkole, trudności ze znalezieniem pracy, ADHD, problemy w pracy, trudności w związkach w innymi ludźmi, uzależnienia, depresja, niedostosowanie społeczne, stosowanie przemocy fizycznej. Wszystkie te zaburzenia wynikają nie ze złej woli dziecka, ale ze zniszczeń i zmian mózgu osoby dotkniętej FAS, szczególnie jeśli zaburzenie nie zostało zdiagnozowane i leczone.
4. Alkoholowy Zespół Płodowy wywołuje uszkodzenia mózgu, które prowadzą do pojawienia się objawów takich jak: trudności w nauce, słaba pamięć, nadaktywność, niskie IQ, upośledzenie umysłowe, trudności w rozwiązywaniu problemów, zaburzenia uwagi, problemy z myśleniem abstrakcyjnym, problemy z kontrolowaniem impulsywnego zachowania.
Alkoholowego Zespołu Płodowego można bardzo łatwo uniknąć: nie pijąc alkoholu w czasie dziewięciu miesięcy ciąży. To jedna z niewielu chorób wrodzonych dziecka, na którą matka ma całkowity wpływ. Nie odmawiając sobie alkoholu w tym czasie, skazuje dziecko na problemy zdrowotne i psychiczne.

źródło: ZSP Wieruszów/ YouTube/Fundacja Ad Vocem

Facebook Comments Box

Podziel się z innymi: