Na tropie biskupów płockich, bożogrobców i innych tajemnic z przeszłości Górzna

6 grudnia 2020 Wyłącz przez naczelny
Podziel się z innymi:

Miasto i Gmina Górzno pod kierunkiem dr Jadwigi Lewandowskiej rozpoczęło projekt badawczy pt. „Archeologiczne dziedzictwo Górzna – ocalić od zapomnienia (etap I – rok 2020)”. W tym celu w ostatnią sobotę (28.11.20 r.) pojawili się w Górznie archeolodzy oraz poszukiwacze z Brodnickiej Grupy Eksploracyjno-Poszukiwawczej. Pierwsze prace koncentrowały się na stanowisku archeologicznym numer 2, na tzw. Dziewiczej Górce i już przyniosły intersujące odkrycia, zwłaszcza monet z różnych okresów chronologicznych.

Wzgórze to zwyczajowo zwane jest „Dziewiczą Górką”, „Dziewiczym Kopcem” lub po prostu „Kopcem”. Choć badania archeologiczne tego stanowiska przeprowadzone zostały w dość szerokim zakresie (zwłaszcza w latach 2006-2007, pod kierunkiem dr hab. Kazimierza Grążawskiego), ich wyniki dotychczas nie doczekały się właściwej promocji, ani monograficznego opracowania. Podczas tych prac wykopaliskowych w wykopach badawczych, tuż pod humusem odsłonięto relikty kamiennej drogi o szerokości około 2 m, prowadzącej prawdopodobnie do kapliczki, we wschodniej części wzgórza, gdzie odkryto liczne fragmenty rumoszu ceglanego oraz dachówek mnich-mniszka i ceramicznych płytek posadzkowych. Brukowana droga oraz kapliczka mają metrykę nowożytną a datować je można na XVIII/XIX wiek. Po tymi nawarstwieniami wystąpiły jednostki kulturowe znacznie starsze, wskazując, że tzw. Dziewicza Górka była intensywnie użytkowana osadniczo przynajmniej od połowy XIII wieku. W dotychczasowych opracowaniach tego stanowiska postawiono tezę, że na początku XIV wieku miejsce to zostało zniszczone pożarem, o czym świadczą warstwy spalenizny i przepalonej gliny. Postawiono również koncept, że ponownie restytuowano osadniczo to wzgórze już za bytności zakonu Bożogrobców w Górznie, po 1325 roku i być może właśnie w tym miejscu istniała pierwotna siedziba starosty biskupiego, którą przeniesiono następnie dalej na północ (Grążawski 2009; Grążawski, Lewandowska 2009). Do poznania całościowej historii tego wzgórza należałoby interdyscyplinarnie przeanalizować źródła ruchome i nieruchome, pochodzące z dotychczasowych prac wykopaliskowych.


Miasto Górzno wraz z najbliższymi okolicami są wciąż niewystarczająco zbadane, tak pod względem historycznym (brak monograficznych opracowań z różnych okresów chronologicznych), jak i archeologicznym. Rozpoczęty w tym roku powrót do badań górznieńskich stanowisk archeologicznych ma przybliżyć i odkryć fascynującą przeszłość tego miasteczka, wybranego już w średniowieczu na siedzibę starostów biskupów płockich oraz Bożogrobców.  Ostatniej soboty oprócz badań tzw. powierzchniowych „Dziewiczej Górki”, dodatkowo wykonane zostały zdjęcia lotnicze górznieńskich wzgórz przez dra Mirona Bogackiego. Prace terenowe dopiero się rozpoczęły, a już zaskoczyły badaczy. Szczegóły niebawem.

Literatura:

Grążawski K., Lewandowska J.
2009 Badania reliktów dworu biskupów płockich w Górznie (województwo kujawsko – pomorskie), [w:] XVI Sesja Pomorzoznawcza, Szczecin 22-24 Listopada 2007 r., Acta Archaeologica Pomeranica, część 2, Od późnego średniowiecza do czasów nowożytnych, Szczecin 2009, s. 415-429.

Grążawski K.

2009 Z badań archeologicznych w Górznie. Od średniowiecznego grodu do biskupiego dworu i kościoła bożogrobców, Rocznik Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej w Rypinie, t. 1, s. 61-88.

Hila J., Szalkowski A.

2011 Album pt. Górzno. Miasto i okolice na starej fotografii,  Toruń – Górzno.

Opracowała: dr Jadwiga Lewandowska

źródło: UMIG Górzno

 

Facebook Comments Box

Podziel się z innymi: