2021 rokiem Ignacego Łyskowskiego w Mieście i Gminie Jabłonowo Pomorskie

2021 rokiem Ignacego Łyskowskiego w Mieście i Gminie Jabłonowo Pomorskie

13 lutego 2021 Wyłącz przez naczelny
Podziel się z innymi:

Z inicjatywy Burmistrza Miasta i Gminy Jabłonowo Pomorskie Przemysława Górskiego, podczas XXX sesji Rady Miejskiej, która odbyła się 11 lutego br. przyjęto uchwałę w sprawie stanowiska Rady Miejskiej w przedmiocie ustanowienia roku 2021 w Mieście i Gminie Jabłonowo Pomorskie Rokiem Ignacego Łyskowskiego.

Wniosek w sprawie przyjęcia przez Radę Miejską Jabłonowa Pomorskiego stanowiska w sprawie ustanowienia roku 2021 w Mieście i Gminie Jabłonowo Pomorskie Rokiem Ignacego Łyskowskiego

Często zdarza się, że mówimy o bohaterach, którzy są bardziej znani i pamiętani z wyczynów, którymi zasłynęli podczas wojen, powstań czy buntów. Gdzie w tym wszystkim podziali się Ci, którzy walczyli o wolną ojczyznę i wyzwolenie nas spod panowania zaborcy pruskiego?  Dzieli nas 7 kilometrów od miejsca narodzin wielkiego bohatera naszych ziem.

By wyrazić uznanie dla wzorowego gospodarza, działacza oświatowego i gospodarczego, pisarza i publicysty, wybitnego posła polskiego, prezesa Koła Polskiego w parlamencie Rzeszy Niemieckiej, a przede wszystkim rodowitego mieszkańca powiatu brodnickiego i gminy Jabłonowo Pomorskie – Ignacego Łyskowskiego,  jako Burmistrz Miasta i Gminy Jabłonowo Pomorskie pragnę przedstawić swoje stanowisko w sprawie ustanowienia roku 2021 w Mieście i Gminie Jabłonowo Pomorskie Rokiem Ignacego Łyskowskiego.

Ignacy Łyskowski urodził się 12 września 1820 roku w Mileszewach, a zmarł 14 lipca 1886 r. w Poznaniu. W minionym roku, wraz z 100. rocznicą odzyskania niepodległości przez Jabłonowo Pomorskie, obchodziliśmy 200 rocznicę Jego urodzin. Natomiast w tym roku mija 135. rocznica śmierci posła na sejm pruski. Uważam, że będzie to idealny czas, aby pobudzić pamięć o zapomnianym bohaterze naszych ziem.

Ignacy Łyskowski pierwszą edukację odbywał w domu rodzinnym. Kolejno uczył się w gimnazjum chojnickim, gdzie uległ niemal całkowitej germanizacji. Sytuacja ta uległa zmianie po przeniesieniu się do gimnazjum w Chełmnie. Tutaj młody Ignacy zaangażował się w działalność tajnej organizacji uczniowskiej „Polonia”. W tym okresie przeszedł podobną metamorfozę narodową, jak Teodor Donimirski, Gustaw Gizewiusz czy też Wojciech Kętrzyński. Po maturze w 1843 roku Łyskowski podjął studia teologiczne, najpierw w niemieckim Fryburgu, a następnie we Wrocławiu. W stolicy Dolnego Śląska należał do zasłużonego Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego. W tych latach obok teologii studiował historię, literaturę i filozofię. Jednak w 1846 r. z powodu zachorowania na tyfus przerwał dalsze studia i poddał się dłuższemu leczeniu.

Po powrocie do domu pomagał ojcu w gospodarstwie. Dobre i nowoczesne gospodarowanie stało się jego pasją. W 1846 r. przełożył na język polski pracę o „Wprowadzeniu ulepszonego gospodarstwa we włościańskich posiadłościach”. Równolegle zajmował się literaturą. W roku 1847 wydał w Brodnicy tom „Poezje”.  Podczas Wiosny Ludów (1848-1849) rozwinęła się kariera polityczna Ignacego Łyskowskiego. W 1848 r. Tymczasowy Komitet Narodowy Prus Polskich wysłał go do parlamentu we Frankfurcie nad Menem. Tam wniósł protest przeciwko wcieleniu polskich okręgów Pomorza do Związku Niemieckiego. Wkrótce, jako oficjalnie wybrany poseł, Łyskowski na forum „ustawicznie obradującego parlamentu” we Frankfurcie upomniał się o respektowanie praw narodowych polskich mieszkańców. Tak zaczęła się jego długotrwała walka parlamentarna o prawa narodowe Polaków!

Po załamaniu się uniwersalnej demokracji niemieckiej Ignacy Łyskowski zaangażował się w działalność Ligi Polskiej. Głosiła ona program pracy organicznej jako realnej drogi do przyszłej walki o niepodległość. I. Łyskowski stał na czele Ligi Polskiej powiatu brodnickiego i wchodził w skład jej rady prowincjonalnej. Założył wówczas około 30 bibliotek. W latach 1848-1850 z inicjatywy Łyskowskiego wychodziło w Chełmnie pierwsze polskie czasopismo na Pomorzu pt. „Szkółka Narodowa”. Swoimi utworami i artykułami zasilał to pismo, przekształcone w „Szkołę Narodową”.

Po rozwiązaniu Ligi Polskiej Ignacy Łyskowski dużo uwagi poświęcał sprawom gospodarczym. Miał ku temu właściwe racje, wzorowo gospodarując w rodzinnym majątku Mileszewy. Upowszechniał wiedzę o rozwoju gospodarstw włościańskich i o nowoczesnym gospodarowaniu. Wydawał poradniki, a w roku 1852 opublikował małą encyklopedię rolniczą pt. „Gospodarz”. W latach 60. i 70. ogłaszał kolejne nowe poradniki rolnicze. Cieszyły się one dużą popularnością. Z kolei swoje zainteresowania literackie rozwinął w zbiorze pt. „Pieśni gminne i przysłowia ludu polskiego w Prusach Zachodnich”.

Po upadku powstania styczniowego Ignacy Łyskowski całkowicie poświęcił się pracy organicznej. W 1865 r. istotnie przyczynił się do powstania Towarzystwa Agronomicznego Ziemi Michałowskiej, którego wkrótce został prezesem. Kładł duży nacisk na udzielanie chłopom pomocy w podnoszeniu kultury rolnej i ogólnego poziomu oświaty.

Od roku 1862 Ignacy Łyskowski był członkiem Centralnego Komitetu Wyborczego na Prusy Zachodnie. W 1870 r. został jego przewodniczącym. Miał istotny i pozytywny wpływ na wybór polskich przedstawicieli do parlamentu niemieckiego. W 1866 r. Ignacy Łyskowski został wybrany do sejmu pruskiego, a od roku 1867 do parlamentu niemieckiego. Karierę parlamentarną uprawiał blisko 20 lat, wybierany do końca swojego żywota. I. Łyskowski okazał się jednym z najlepszych mówców i wytrawnych parlamentarzystów polskich. W parlamencie Rzeszy Niemieckiej przez wiele lat sprawował funkcję prezesa Koła Polskiego. Poseł I. Łyskowski wielokrotnie występował przeciwko germanizacji w szkolnictwie, sądownictwie i administracji. Konsekwentnie domagał się równouprawnienia w odniesieniu do języka polskiego i języka niemieckiego. Jako poseł powiatu brodnickiego regularnie zdawał sprawozdania. Przyczynił się do powstania gimnazjum w Brodnicy z prawem fakultatywnego nauczania języka polskiego. Poseł Ignacy Łyskowski wspierał swym autorytetem Towarzystwo Pomocy Naukowej (TPN) w Chełmnie i Towarzystwo Naukowe w Toruniu. W TPN był członkiem zarządu. Z kolei w powołanym w 1875 r. Towarzystwie Naukowym został jego pierwszym prezesem! Dzięki staraniom I. Łyskowskiego i pod jego redakcją ukazały się trzy pierwsze tomy „Roczników Towarzystwa Naukowego w Toruniu”. W 1881 r. położył on kamień węgielny pod nową siedzibę towarzystwa. Wtedy to Toruń stał się głównym ośrodkiem kultury polskiej na Pomorzu.

Ignacy Łyskowski zmarł 14 lipca 1886 r. w Poznaniu w wieku 66 lat.. Odszedł „pierwszy Pomorzanin” swojego pokolenia. Tymczasem Jego rodzina postanowiła, że ciało Ignacego musi wrócić do rodzinnej ziemi, dla której miał tyle miłości. Początkowo planowano po prostu przywieźć trumnę na dworzec kolejowy, lecz na prośbę społeczeństwa Poznania odbyło się to w formie manifestacyjnego pochodu. Jedna z ówczesnych gazet tak zrelacjonowała wydarzenie: „Gdyby jaki człowiek obcy, gdzie z dalekich krajów, który o Polakach i Polsce nic nie słyszał i nie wiedział, zobaczył był ten wspaniały orszak pogrzebowy, który ciało zmarłego z Poznania wyprowadził, gdyby był widział te tysięczne tłumy ludu, ten sznur duchowieństwa i wspaniałą liczbę naszych posłów, naszych ludzi uczonych i stanowiska zajmujących, te wieńce pokrywające trumnę, a zacną rękę kładzione, zaiste zdawałoby mu się, że wielkiego mocarza wiedzie naród do grobu”. Jego zwłoki zostały przewiezione do Mileszew i został pochowany w krypcie kościoła parafialnego w Lembargu. Niewątpliwie Łyskowski był liderem i symbolem pracy organicznej na Pomorzu. Poświęcił się budowie nowoczesnego społeczeństwa pomorskiego. Ukoronowaniem jego pięknej i owocnej kariery politycznej była prezesura Koła Polskiego w niemieckim parlamencie. Zawsze jednak pamiętał o swojej małej ojczyźnie! Cytując Władysława Łebińskiego „Był to mąż prawy, gorącego serca a zdrowego i wielkiego rozumu”.

Dostrzegając potrzebę uhonorowania tak zacnego i ważnego człowieka, zwracam się z prośbą do Rady Miejskiej Jabłonowa Pomorskiego oraz społeczności Miasta i Gminy Jabłonowo Pomorskie o podjęcie działań mających na celu upamiętnienie i uczczenie Bohatera naszych ziem, poprzez ustanowienie roku 2021 w Mieście i Gminie Jabłonowo Pomorskie Rokiem Ignacego Łyskowskiego.

źródło: UMiG Jabłonowo Pomorskie


Podziel się z innymi: